۲۶ دسامبر ۲۰۲۵- مطالعه ی جدید منتشر شده در مجله Diseases، ارتباط قابل توجهی را میان کمبود ویتامین D و نفروپاتی دیابتی (DN) در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ (T2DM) نشان داد. بیماران مبتلا به DN کنترل ضعیف تر قند خون، دیس لیپیدمی، اختلال عملکرد کلیوی و شیوع بالاتر کمبود ویتامین D داشتند.
نفروپاتی دیابتی، یکی از علل اصلی بیماری مزمن کلیه و نارسایی کلیوی مرحله ی نهایی در سراسر جهان است. این بیماری همچنین به طور قابل توجهی در بروز عوارض قلبی–عروقی، کاهش کیفیت زندگی و افزایش هزینه های مراقبت سلامت نقش دارد. اگرچه کمبود ویتامینD مدت هاست با اختلال عملکرد کلیه مرتبط دانسته می شود، نقش دقیق آن در آسیب کلیوی ناشی از دیابت تا امروز نامشخص باقی مانده بود.
این پژوهش ۳۹۹ بزرگسال را که به یک کلینیک تخصصی غدد مراجعه کرده بودند بررسی کرد؛ شامل ۲۹۹ بیمار مبتلا به نفروپاتی دیابتی و ۱۰۰ بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ بدون درگیری کلیوی. اطلاعات جمعیت شناختی، سابقه دیابت، عملکرد کلیه، پروفایل های چربی و کبد، و سطح سرمی ۲۵-هیدروکسی ویتامین D برای مقایسه وضعیت ویتامین D بین دو گروه تحلیل شد.
نتایج نشان داد بیماران مبتلا به نفروپاتی دیابتی به طور قابل توجهی مسن تر بودند و مراحل پیشرفته تری از بیماری مزمن کلیه داشتند. بیشتر بیماران DN در مراحل متوسط اختلال کلیوی قرار داشتند، در حالی که در اکثر بیماران بدون DN عملکرد کلیوی حفظ شده بود. میزان آلبومینوری نیز در گروه DN به طور چشمگیری بالاتر بود و بسیاری از بیماران دفع پروتئین متوسط تا شدید در ادرار داشتند.
از نظر بیوشیمیایی، گروهDN کنترل ضعیف تر قند خون در بلندمدت، سطح بالاتر اوره و کراتینین، آلبومین سرمی پایین تر، پروفایل های چربی غیرطبیعی، آنزیم های کبدی بالا و سطح بالاتر اسید اوریک داشتند. این الگوها نشان دهنده ی فشار گسترده ی متابولیک و ارگانی در بیماران با درگیری کلیوی است.
بیش از یک سوم بیماران مبتلا به نفروپاتی دیابتی دچار کمبود ویتامینD بودند، در حالی که تنها ۸ درصد از بیماران دیابتی بدون بیماری کلیوی، این کمبود را داشتند. مدل سازی آماری نشان داد بیماران بدون نفروپاتی احتمال بسیار کمتری برای کمبود یا ناکافی بودن ویتامین D داشتند. حتی پس از تعدیل عوامل سن، مدت ابتلا به دیابت، عملکرد کلیه و کنترل قند خون، ارتباط محافظتی قوی علیه کمبود ویتامین D همچنان باقی ماند.
اگرچه به دلیل طراحی مقطعی مطالعه نمی توان ثابت کرد که کمبود ویتامین D علت مستقیم بیماری کلیوی است، نتایج به طور جدی نشان می دهد که این کمبود ارتباط نزدیکی با وجود و شدت نفروپاتی دیابتی دارد. در مجموع، این مطالعه بیان می کند که پایش روتین سطح ویتامین D در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ می تواند به شناسایی افراد در معرض خطر بالاتر عوارض کلیوی کمک کند.
منبع:
https://medicaldialogues.in/nephrology/news/vitamin-d-deficiency-associated-with-diabetic-nephropathy-in-type-2-diabetes-study-161448